Από την κρίση στη βιώσιμη ανάπτυξη

Το βιβλίο αποτελεί μια παρέμβαση στη συζήτηση για τα επίμαχα προβλήματα της κρίσης, της εξόδου από την κρίση, της βιώσιμης ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. Τα προβλήματα αυτά εξετάζονται σε παγκόσμιο, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο με θεωρητικές και εμπειρικές προσεγγίσεις. Στο πρώτο μέρος του βιβλίου αναλύονται τα βασικά χαρακτηριστικά, οι μορφές, οι αιτίες και οι επιπτώσεις της κρίσης. Διακρίνονται οι γενικές αιτίες και επιπτώσεις της παγκόσμιας κρίσης και οι ειδικές αιτίες της κρίσης στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση της Ευρώπης και στην Ελλάδα. Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζονται οι στρατηγικές εξόδου από την κρίση με ιδιαίτερη έμφαση στις αναπτυγμένες χώρες, στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ελλάδα. Υπογραμμίζεται η ανάγκη της παγκόσμιας διακυβέρνησης, της οικονομικής και πολιτικής ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όσον αφορά τις χώρες της Ευρωζώνης και ειδικότερα την Ελλάδα παρουσιάζονται με κριτικό πνεύμα τα τρία βασικά σενάρια εξόδου από την κρίση: το σενάριο της εσωτερικής υποτίμησης που εφαρμόζεται στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες· το σενάριο της μονομερούς κήρυξης στάσης πληρωμών με έξοδο από την Ευρωζώνη και επιστροφή στην δραχμή που απορρίπτεται· το σενάριο της συμφωνημένης, ελεγχόμενης αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους με παραμονή στην Ευρωζώνη. Υποστηρίζεται ως αναγκαστική λύση μια δραστικότερη αναδιάρθρωση και διατυπώνονται προτάσεις για τις συνδυασμένες εθνικές και διεθνείς ενέργειες που απαιτούνται για να μειωθεί το δημόσιο χρέος μακροπρόθεσμα σε βιώσιμο επίπεδο. Το τρίτο μέρος πραγματεύεται το νέο μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης που προτείνεται να διαμορφωθεί και υλοποιηθεί αξιοποιώντας την ευκαιρία που προσφέρει η κρίση και η έξοδος από αυτή. Αναλύονται τα βασικά συστατικά στοιχεία του νέου μοντέλου: η βιωσιμότητα, η πράσινη οικονομική ανάπτυξη, η κοινωνική και εδαφική συνοχή. Παρουσιάζονται τα διεθνή πειράματα για τη δημιουργία βιώσιμων μοντέλων ανάπτυξης. Διατυπώνονται συγκεκριμένες προτάσεις για τη διαμόρφωση μοντέλων βιώσιμης ανάπτυξης στην Ελλάδα σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, για τη στήριξη της ανάπτυξης κυρίως σε εθνικούς φυσικούς, ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους και την ενίσχυση της εξωστρέφειας με την αξιοποίηση της πολυδιάστατης διεθνούς συνεργασίας και των ξένων αναπτυξιακών πόρων. Στο τέταρτο μέρος παρουσιάζονται ορισμένα ειδικά θέματα βιώσιμης ανάπτυξης: η βιοποικιλότητα ως ρυθμιστής διαχείρισης της υπαίθρου, οι αντιαθηρογόνες ιδιότητες μικροσυστατικών του ελαιόλαδου και των παραπροϊόντων της ελαιουργίας, η Μεσογειακή Δίαιτα, ο τουρισμός και η βιωσιμότητα . σχέδιο πρακτικής εφαρμογής του πολιτιστικού τουρισμού, οι έννοιες της αειφόρου ανάπτυξης και του περιβάλλοντος στην εκπαίδευση. Τέλος, στο πέμπτο μέρος εξετάζεται η σχέση της βιώσιμης ανάπτυξης με την ανταγωνιστικότητα. Διαπιστώνεται ότι στις συνθήκες της παγκοσμιοποίησης και της διεθνούς ολοκλήρωσης η ανταγωνιστικότητα αποτελεί προϋπόθεση της βιώσιμης ανάπτυξης. Παρουσιάζονται οι έννοιες και οι δείκτες της ανταγωνιστικότητας. Αναλύεται η υποβάθμιση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας και διατυπώνονται προτάσεις για την ενίσχυσή της.