Ζητήματα θεωρίας στον αστικό σχεδιασμό

Η εργασία αυτή έχει σκοπό να διερευνήσει και να συμβάλει στην κατανόηση και την ανάπτυξη θεμάτων που αναφέρονται και συνθέτουν την περιοχή της θεωρίας του αστικού σχεδιασμού. Ο αστικός χώρος, που είναι και το χωρικό σημείο αναφοράς της εργασίας, δεν εξετάζεται στα πλαίσια της πολεοδομικής σύνθεσης, αλλά στη δυναμική πορεία της εξέλιξής του ως σύνθετο κοινωνικό, οικονομικό και χωρικό φαινόμενο. Ο αστικός χώρος, που είναι και το χωρικό σημείο αναφοράς της εργασίας, δεν εξετάζεται στα πλαίσια της πολεοδομικής σύνθεσης, αλλά στη δυναμική πορεία της εξέλιξης του ως σύνθετο κοινωνικό, οικονομικό και χωρικό φαινόμενο. Έτσι η εργασία ακολουθεί μια πορεία διερεύνησης των ζητημάτων που θέτουν τα διάφορα θεωρητικά ρεύματα και, κατά βάση, το “κύριο ρεύμα” (main stream theories of planning), που αντιλαμβάνεται και διερευνά το σχεδιασμό κύρια στη λειτουργική του διάσταση, και το ρεύμα που διαμορφώνεται από τις εργασίες των μαρξιστών πολεοδόμων, για τους οποίους ο αστικός σχεδιασμός γίνεται αντιληπτός ως το παράγωγο των κοινωνικών και οικονομικών σχέσεων όπως αυτές εξελίσσονται στο σύγχρονο αστικό περιβάλλον. Μέσα σ’ αυτό το περίγραμμα ο ρόλος και η δομή του αστικού σχεδιασμού αντιμετωπίζεται ως οργανικό στοιχείο του γενικού σχεδιασμού της χωρικής οργάνωσης και της κατανομής των πληθυσμών και των παραγωγικών δραστηριοτήτων. Τέλος, εξετάζεται ο ρόλος και η κοινωνική δυναμική που εμπεριέχει ο αστικός σχεδιασμός ως θεσμός του κράτους, στο σημείο όπου το κράτος μέσω του σχεδιασμού παρεμβάλλεται στις χωρικές σχέσεις που αναπτύσσονται από τις παραγωγικές δυνάμεις και τις παραγωγικές σχέσεις, μέσα στη διαδικασία διαμόρφωσης της υλικής βάσης στην οποία στηρίζεται η ανάπτυξή τους.